Het onderzoek is een onderdeel van het ‘Influenza Genome Sequencing Project’ en richt zich voornamelijk op het A/H1N1 virustype. In het onderzoek zijn alle genen onderzocht van 71 virusstammen die verzameld zijn tussen 1918 en 2006. Het gaat om virusmonsters afkomstig uit 17 verschillende landen, verspreid over 5 continenten. Op deze manier kregen de onderzoekers een aardig compleet beeld van de evolutie die het virus heeft doorgemaakt.

Na de Spaanse griep in 1918, waren er tussen de jaren ’20 en de jaren ’50 een aantal ernstige griepepidemieën. In 1957 verdween het A/H1N1 virus plotseling wereldwijd en werd vervangen door een A/H2N2 variant. Na een periode van twintig jaar werd het A/H1N1 virus in 1977 weer geïntroduceerd. Doordat het virus er genetisch nog hetzelfde uitzag als in 1957 gaan de onderzoekers er vanuit dat het afkomstig was uit een laboratorium.

In 1977 was A/H3N2 het dominante virustype. A/H1N1 slaagde er niet in om dit type te vervangen. Vandaar dat beide virussen tot op de dag van vandaag samen kunnen circuleren. Het A/H3N2 virus veroorzaakt tegenwoordig de meeste griepepidemieën, maar tijdens een rustig griepseizoen is A/H1N1 vaak dominant. Eerder onderzoek stelde al vast dat beide virustypen ook genetisch materiaal met elkaar uit kunnen wisselen. In zo’n geval ontstaat er een hybride A/H1N2 virus.

In 1947 en 1951 veroorzaakte A/H1N1 virussen bijna pandemie-achtige griepgolven. Omdat er geen aanwijzingen waren dat A/H1N1 stammen genetisch materiaal hadden uitgewisseld met andere virustypen, konden onderzoekers geen verklaring vinden voor de zware griepgolven.
Nu blijkt dat er ook binnen het A/H1N1 virustype genetisch materiaal kan worden uitgewisseld tussen verschillende stammen.

Wanneer dit gebeurt kan het virus heel snel van vorm veranderen en daardoor ongevoelig worden voor de griepprik. De onderzoekers pleiten er daarom voor om de genetische diversiteit van de circulerende virustypen vanaf nu goed in de gaten te blijven houden. Op die manier kunnen voorspellingen worden gedaan over eventuele uitwisselingen van genetisch materiaal tussen virusstammen en kan de griepprik zonodig tijdig worden aangepast.

Elles Lalieu