Influenzanet is a system to monitor the activity of influenza-like-illness (ILI) with the aid of volunteers via the internet

http://www.influenzanet.eu/

Epiwork Logo
Developing the framework for an epidemic forecast infrastructure.
http://www.epiwork.eu/

The Seventh Framework Programme (FP7) bundles all research-related EU initiatives.

7th Framework Logo
Participating countries and volunteers:

The Netherlands 10410
Belgium 3646
Portugal 1915
Italy 4175
Great Britain 2675
Sweden 6580
Austria 388
Switzerland 113
France 4446
Spain 986
Ireland 242
Denmark 933
InfluenzaNet is a system to monitor the activity of influenza-like-illness (ILI) with the aid of volunteers via the internet. It has been operational in The Netherlands and Belgium (since 2003), Portugal (since 2005) and Italy (since 2008), and the current objective is to implement InfluenzaNet in more European countries.

In contrast with the traditional system of sentinel networks of mainly primary care physicians coordinated by the European Influenza Surveillance Scheme (EISS), InfluenzaNet obtains its data directly from the population. This creates a fast and flexible monitoring system whose uniformity allows for direct comparison of ILI rates between countries.

Any resident of a country where InfluenzaNet is implemented can participate by completing an online application form, which contains various medical, geographic and behavioural questions. Participants are reminded weekly to report any symptoms they have experienced since their last visit. The incidence of ILI is determined on the basis of a uniform case definition.

Hide this information

De Grote GriepMeting

Voor de veertiende keer volgen we met uw hulp de verspreiding van griep op de voet. De Grote Griepmeting duurt dit seizoen van 1 november 2016 tot en met 1 mei 2017.
Help ons onderzoek en meld u aan als griepmeter! U blijft anoniem en het kost maar een heel klein beetje van uw tijd in het belang van uw eigen gezondheid en dat van de mensen om u heen.

Begint de griep in Nederland?

26 november 2016 - Al eerder, in week 46 (14-20 november 2016, was het aantal influenza-achtige ziektebeelden (IAZ) met 54 gevallen op 100.000 Nederlanders boven de epidemische grens (51 of 100.000) uitgekomen. Dat werd gemeten door peilstations van huisartspraktijken die deelnemen aan de zorgregistratie van het NIVEL.

Inmiddels is ook op door de WHO en het ECDC geproduceerde kaarten te zien hoe ons land in die week qua intensiteit boven de rest van Europa uitstak. Ook wat betreft regionale verspreiding van IAZ.

De intensiteit van influenza-achtige ziektebeelden in Europa. Copyright: World Health Organization 2016 / European Centre for Disease Prevention and Control 2016.

De verspreiding van influenza-achtige ziektebeelden in Europa. Copyright: World Health Organization 2016 / European Centre for Disease Prevention and Control 2016.

Als de cijfers van de afgelopen week (47) weer zo hoog zijn, is er sprake van een beginnende griepepidemie. Dat zou dan uitzonderlijk vroeg zijn. Alleen tijdens de pandemie van 2009 was er nog eerder in het seizoen griep.

In de winter van 2003/2004 begon de griep in Vlaanderen rond Sinterklaas en in Nederland tussen Sinterklaas en Kerst. Er was toen sprake van het nieuwe Fujian-virus A(H3N2).

Sinds week 40 van dit jaar wordt in Europa opnieuw merendeels influenza A(H3N2) aangetroffen.De trivalente griepprik voor deze winter op het noordelijk halfrond moet bescherming bieden tegen een A/California/7/2009 (H1N1)pdm09-achtig virus, een A/Hong Kong/4801/2014 (H3N2)-achtig virus, en een B/Brisbane/60/2008-achtig virus (B/Victoria lijn). In de quadrivalente griepprik is ook nog  B/Phuket/3073/2013-achtig virus (B/Yamagata lijn) opgenomen.

29 november 2016 - Van 31 oktober tot en met 13 november testten Nationale Influenza Centra (NICs) en andere nationale influenza-laboratoria in 78 landen en territoria 75.463 neus- en keelmonsters. 3.603 waren positief voor influenzavirussen.

3.248 (90.1%) van de influenzavirussen konden worden getypeerd als influenza A en 355 (9.9%) als influenza B. Van de gesubtypeerde influenza A virussen, waren 63 (2.5%) influenza A(H1N1)pdm09 en 2482 (97.5%) influenza A(H3N2). Van de gekarakteriseerde B virussen, behoorden 34 (37%) tot de B-Yamagata afstammingslijn en 58 (63%) tot de B-Victoria lijn. (WHO Influenza Update No. 277)

Carl Koppeschaar

Actuele meetresultaten


GGM overzichtskaart
Vermoedelijk griep
Verkoudheid
Meting


GGM percentagekaart

De stand van vandaag:

Verkoudheid
Griepachtig ziektebeeld
Buikgriep
Wel metingen, geen symptomen


Hoe goed werkt de griepprik?

24 oktober 2016 - Sommigen hebben hem al gehaald, anderen moeten nog. Van half oktober tot half november wordt de griepprik gegeven. Elke winter krijgt gemiddeld één op de tien mensen griep. Voor de meeste mensen is griep een vervelende ziekte die vanzelf overgaat. Maar sommigen kunnen er ernstig ziek door worden. Voor die risicogroep is er de griepvaccinatie.

De griepvaccinatie van 2016.

Tot de risicogroep behoren mensen met hart- of vaatziekten, longziekten (zoals COPD, astma en emfyseem), diabetes mellitus (suikerziekte), nieraandoeningen en een verstoord afweersysteem. Ook zwangere vrouwen behoren tot de risicogroep, evenals bewoners van tehuizen en instellingen (besmettingsgevaar). Verder is de griepprik aanbevolen voor iedereen van 60 jaar en ouder in Nederland en 65 jaar en ouder in België.

Influenza

Het gaat bij de griepprik om bescherming tegen influenza. Niet elke verkoudheid (wat we in de volksmond ‘griep’ noemen) is influenza. Influenza is een acute ontsteking van de luchtwegen door een virus. Gezonde mensen kunnen van influenza knap ziek worden en mensen in de risicogroep lopen kans op allerlei vervelende complicaties: van ernstige benauwdheid tot longontsteking en zelfs de dood toe. Naar schatting overlijden in Nederland jaarlijks zo’n 70 tot 400 mensen aan de gevolgen van griep. Tijdens het zeer lange griepseizoen (21 weken) van 2014-2015 was er zelfs een oversterfte van 8.600 personen die, volgens het jaarrapport influenza en andere luchtweginfecties van het RIVM, waarschijnlijk samenhangt met de griep.

Werkt de griepprik? Dat valt mee en tegen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beveelt in februari aan welke influenzastammen in het griepvaccin moeten komen. Vervolgens duurt het een half jaar totdat de miljoenen vaccins gereed zijn. In de tussentijd kan het griepvirus zich wijzigen. In de winter van 2014-2015 was er zo’n mismatch tussen de (gedode) influenzavirussen in de prik en de in werkelijkheid rondwarende influenzavirussen. Afgelopen winter 2015-2016 was voor de B-griep de Yamataga-afstammingslijn in de prik opgenomen terwijl de Victoria-lijn ging rondwaren. In de griepprik voor 2016-2017 is dat gerepareerd.

Peilstations van huisartsen die zijn aangesloten bij het NIVEL registreren het aantal patiënten met influenza-achtige ziektebeelden (IAZ) dat bij hen op consult komt. Merendeels zijn dat jonge kinderen 0 - 4 jaar en ouderen met complicaties als gevolg van griep. Bij een aantal van hen, met name ouderen in verband met groot Europees onderzoek naar vaccin-effectiviteit, wordt dor middel van een wattenstaaf een neus- en keelmonster afgenomen. Dat wordt naar het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gezonden. Het RIVM gaat na om welke virussen het gaat. Aan het begin van de herfst gaat het voornamelijk om rhinovirus en respiratoir syncytieel virus (RSV). Het influenzavirus wordt gewoonlijk in januari en latere maanden aangetroffen als zich een griepepidemie ontwikkelt.

Griep in beeld

In Nederland zieken de meesten griep uit zonder naar de huisarts te gaan. In België is dat anders, omdat bij werkverzuim een artsenverklaring nodig is. De Nederlandse artsen hebben op die manier weinig inzicht in wat zich in de totale bevolking afspeelt. Maar daar komt de Grote Griepmelding te hulp. De 14.000 Nederlandse en 4.500 Vlaamse vrijwillige griepmeters rapporteren hun influenza-achtige ziektebeelden via de website en verschaffen zo een inzicht in de effectiviteit van het griepvaccin onder zowel gevaccineerden als niet-gevaccineerden en in jongere en oudere leeftijdsgroepen. Het RIVM neemt de uitkomsten van de Grote Griepmeting ook op in haar jaarrapporten over respiratoire infectieziekten.

Het RIVM brengt in Nederland alle feiten en cijfers rondom griep in kaart.

Laten we eens kijken naar de winter van 2014-2015, dus die met de mismatch tussen griepprik en het in werkelijkheid circulerende influenzavirus A(H3N2). Berekend voor alle Nederlandse griepmeters tezamen en gedurende de lange periode van griepepidemie (week 50 tot en met 14) hielp de prik voor slechts 2%. In 2015-2016, tijdens de griepepidemie van week 1 tot en met 11, was dat iets beter: 16%. Voor allen met een chronische ziekte hielp de griepprik in zowel 2014-2015 als 2015-2016 voor 41%. Dat resultaat is echter grotendeels toe te schrijven aan de groep van 60-plussers met een chronische ziekte: in 2014-2015 was het griepvaccin bij hen voor 62% effectief en in 2015-2016 voor 53%. Bij degenen jonger dan 60 met een chronische ziekte maten we een licht negatief effect. Zij kregen na vaccinatie in 2014-2015 bijna 10% meer griep en in 2015-2016 bijna 8% meer griep.

De vaccineffectiviteit onder Nederlandse griepmeters tijdens de griepepidemieën van de afgelopen twee winters: de dunne verticale balkjes geven statistisch het 95% betrouwbaarheidsinterval weer voor de uitkomsten. Donkergroen is een significant positief effect. In 2014-2015 kreeg geen van de gevaccineerde en gezonde 60-plussers griep. De betrouwbaarheid van de 100%-score is echter laag (p= 0,367).

De hamvraag is: hoe goed werkt de griepprik bij gezonde 60-plussers? Het antwoord is ‘goed’, in de orde van circa 70%, maar statistisch gezien met een erg breed betrouwbaarheidsinterval. Dat komt doordat veel meer chronisch zieke dan gezonde 60-plussers meedoen aan de Grote Griepmeting. Toch wil ik er wel iets over kwijt.

Van de gevaccineerde deelnemers zonder een chronische ziekte kreeg afgelopen winter 6.3% van degenen onder de 60 griep, vergeleken met 0,7% bij de 60-plussers. Bij de niet-gevaccineerde deelnemers zonder een chronische ziekte ging het om 4,6% voor de jongeren dan 60 en 2,1% voor de ouderen dan 60. Dat lijkt erop te duiden dat gezonde 60-plussers sowieso minder griep krijgen. Misschien dat zij na meer griepinfecties tijdens hun leven een betere immuniteit hebben opgebouwd? Aan de andere kant neemt het immuunsysteem juist af naarmate je ouder wordt.

Meer onderzoek kan veel geld besparen

Alle hierboven genoemde cijfers zijn weliswaar een uitgekiende schatting van de vaccineffectiviteit voor influenza, maar niet voor 100% bevestigd door virologisch onderzoek. Per persoon kost laboratoriumonderzoek zo’n 200 euro en dat heeft een particulier initiatief als de Grote Griepmeting niet. Toch zou het vreselijk nuttig zijn om precies te weten welke (leeftijds)groepen goede baat hebben bij de griepprik en welke niet. In Nederland kost de griepprik de belastingbetaler bijna 70 miljoen euro per jaar. Een drie jaar durend wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van het griepvaccin bij 60-plussers kost ongeveer een half miljoen euro. Misschien is de uitkomst wel dat er aanzienlijk op de kosten van de griepprik kan worden bespaard?

 Carl Koppeschaar

Meer lezen:

Griep in beeld

Surveillance of influenza and other respiratory infections in the Netherlands: winter 2014/2015 (pdf)

Surveillance of influenza and other respiratory infections in the Netherlands: winter 2015/2016 (pdf)

Griepprik

Laat griep deze winter in de kou staan (pdf)

Bredase microbioloog: 'Elk jaar mensen op intensive care door gevolgen van griep’


Steun de Grote Griepmeting!

De Grote Griepmeting is sinds 2003 een succesvol medium voor onderzoek naar griep en verkoudheid. Met uw hulp brengen we de verspreiding van deze potentieel gevaarlijke infectieziekte in kaart en kijken we naar de effectiviteit van de griepprik. Ook voeren we bijkomende studies uit, zoals die naar stress en griep in 2004 en naar bijwerkingen van het vaccin tegen de Mexicaanse griep in 2009. Daarnaast doen we veel aan voorlichting. Griep en verkoudheid volgen we niet alleen in Nederland en België, maar ook in internationaal verband. Het Nederlands-Belgische initiatief vormt de kern van het in tien Europese landen opererende Influenzanet.

Mede dankzij u weten we inmiddels veel meer over de verspreiding van griep en van de effectiviteit van de griepvaccinatie. Samen met onze nationale en internationale collega’s hebben we al meer dan 30 artikelen gepubliceerd in gerenommeerde wetenschappelijke tijdschriften. En meer onderzoek volgt.

Voor al dit werk is geld nodig. Geen miljoenen, maar wel het nodige. Sponsors en adverteerders helpen de Grote Griepmeting. Maar dat is bij lange na niet voldoende. In 2014 hebben we steun gevraagd aan de Tweede Kamer en het Ministerie van VWS. Dat heeft geleid tot nieuwe gesprekken met het RIVM, onze partner in de diverse onderzoeken. Maar het heeft geen structurele financiering opgeleverd, noch substantiële bijdragen ter dekking van de kosten.

Daarom doen we een beroep op u als griepmeter. Kunt u ons helpen? Als iedereen naar draagkracht een paar euro of meer doneert, zouden we al heel snel vooruit kunnen. Ook kunnen we dan misschien een veel bredere ziekteradar ontwikkelen. Niet alleen voor griep en verkoudheid, maar ook voor andere ziekten en aandoeningen, met eerlijke gezondheidsadviezen zoals u dat van ons gewend bent.

Wilt u ons financieel steunen? Dat kan eenvoudig via NL17 INGB 0008 5626 80 ten name van Science in Action, Amsterdam. Bij voorbaat dank! Uiteraard bent u tot niets verplicht. Uw vrijwillige deelname aan de Grote Griepmeting stellen we hoe dan ook op hoge prijs.

Namens de Grote Griepmeting wens ik u een griepvrije winter en goede gezondheid toe!

Carl Koppeschaar

Wat is griep en hoe herken je het?

Wat iedereen gewoonlijk ‘griep’ noemt, is vaak niet meer dan een zware, maar tamelijk onschuldige verkoudheid. Echte griep, of influenza, is de meest onderschatte ziekte die er is.

Hoe herken je influenza? Er bestaat momenteel nog geen test waarmee je thuis of bij de huisarts even snel kan bepalen of je een influenza-infectie hebt of een andere ziekte. Uiteraard kan iedereen wel de symptomen herkennen.

Griep in Nederland

Hoe staat het met de griep in Nederland? Bekijk de actuele stand van zaken afkomstig van het Nivel (Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg).

Griep in België

Hoe staat het met de griep in België? Bekijk de actuele stand van zaken afkomstig van het Nationaal Griepcentrum.

Griep in Europa

Hoe staat het met de griep in Europa? Bekijk de actuele stand van zaken afkomstig van het WHO Europe.

Hoe staat het met de griep?

Bekijk hier hoe de griep in het seizoen 2012/13 door Nederland en Vlaanderen trekt.

Knipsen: SanderMap

Laatste nieuws

Zijn kinderen wandelende griepbommen?

Zijn kinderen wandelende griepbommen? 20 november 2016 - Kleine wandelende griepfabriekjes lijken het soms, die kinderen. Dagelijks snotterend en proestend in het bedompte klaslokaal elkaar en de juf of meester aanstekend, thuis het hele gezin en op de valreep opa en oma. Of is dat onzin en is elk mens even besmettelijk? Lees meer


Aanvullende maatregelen vogelgriep

Aanvullende maatregelen vogelgriep 14 november 2016 - Staatssecretaris Martijn van Dam van Economische Zaken neemt aanvullende maatregelen om de verspreiding van vogelgriep tegen te gaan en het risico op besmetting van pluimveebedrijven te beperken. Lees meer


Je geboortejaar bepaalt of je risico loopt op griep

Je geboortejaar bepaalt of je risico loopt op griep 11 november 2016 - Hoesten, koorts en hoofdpijn. Het griepseizoen lijkt weer volop begonnen. Sommige mensen lopen meer risico dan anderen. Het jaar waarin je geboren bent, speelt daarbij een belangrijke rol. Lees meer


Meer nieuws vindt u in ons nieuwsarchief


Doe mee!

Doe mee!
Steun ons!

Luis thuis?

Luis thuis onderzoek